عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
1035
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
علاء السلطنه نيست . رياست وزارت خارجه را به مفتاح السلطنه داد . وزارت مختار وينه را به ثقه الملك مدير خطوط عثمانى ، كارگذارى تبريز را به ميرزا اسد اللّه خان مشار السلطنه ، مديرى خط روس را به دبير مخصوص ، وزارت مختار برلن را به مؤتمن الملك . بعد بعضى مناصب مذكوره به هم خورد . در عشر دوم رجب ، ميرزا على محمد خان كاشانى قونسول باطوم به قونسولگرى بادكوبه مأمور شد . مشار اليه در باطوم خدمات بزرگ كرده تمام مسلمانان باطوم از او راضى مىباشند . چين در اين اوقات ملت چين مىخواهند دولت را مشروطه قرار بدهند و از فشار استبداد خارج بشوند . طهران در روز بيست و هفتم رجب ، طرف عصر در مدرسهء نظام ، شوراى ملى برقرار بود . علما بودند . سه چهار هزار نفر مردم مختلف حضور داشتند . شيخ مهدى سلطان المتكلمين لايحهء انتخابيه را كه نوشته بودند قرائت كرد . از صد و سى چهل صنف طهران سى و دو نفر از سى و دو صنف انتخاب مىشود . ساير اصناف جزو آنها خواهد بود . قرار شد بعد از اين هر روز مجلس منعقد باشد تا منتخبين معين شوند . صبح بيست و هشتم را قرار دادند تجار و اصناف در آنجا حاضر شده انتخاب نمايند . طرف عصر را علما حاضر شده علما را انتخاب مىنمايند . مجلس خوبى بود . از قرار معلوم هم شاه به صدر اعظم تأكيد براى اجراى اين مجلس كرده . روز بيست و هشتم ، ميرزا محمد على خان علاء السلطنه وزير امور خارجه كه قريب هفتاد و كسرى از عمرش مىگذرد ، در عمارت وزارت خارجهء طهران ، جلوس كرد . اجزاء در حضورش معرفى شدند . مرد درستكار عالم و زبان خارجه را مىداند . ليكن با وضع حاليهء ايران ناسازگار است و جلد در كار نيست و از كثرت كار منزجر است . مشكل است دوام كند .